Problemen bij kinderen en jongeren

Gedragsstoornissen

Typering
Alle kinderen en adolescenten misdragen zich wel eens. Dat hoort nu eenmaal bij opgroeien. Je spreekt pas van een gedragsstoornis als een kind of adolescent minstens een half jaar aanhoudend opstandig, vijandig en negatief gedrag vertoont. Het kind is niet aan te spreken op dit gedrag, weigert zich aan te passen aan regels en brengt zichzelf en anderen steeds weer in grote problemen.
Van alle psychische problemen bij kinderen en adolescenten komen de oppositioneel opstandige gedragsstoornis en de antisociale gedragsstoornissen het meest voor.

Ze worden ook wel ‘disruptieve’ stoornissen genoemd wat betekent ‘ontwrichtend’. De ‘oppositioneel opstandige’ gedragsstoornis is een lichtere variant van de antisociale stoornis. Met oppositioneel wordt het voortdurende verzet tegen volwassenen bedoeld.

En wat is nu eigenlijk antisociaal gedrag? Een definitie is dat er sprake moet zijn van andere mensen schade doen en benadelen of wanneer regels en normen steeds weer niet worden nageleefd. Voorbeelden zijn liegen, stelen, vechten, kapot maken openlijk dingen doen die anderen vervelend vinden en schade doen, steeds niet luisteren, steeds te laat thuis komen.

Agressief gedrag is inherent aan deze stoornissen. Het gaat om gedrag waarbij met opzet geweld wordt toegebracht: fysiek (zoals slaan, vernielen), verbaal (zoals kleineren, uitschelden) en relationeel geweld (zoals isoleren, kwaad spreken over anderen).

Kenmerken
Deze kinderen en jongeren komen op allerlei gebied in de problemen. Op sociaal gebied, omdat ze buitengesloten worden door de leeftijdsgroep. Op cognitief gebied zie je uitval op bepaalde gebieden of een algehele leerachterstand. Op emotioneel gebied, omdat ze moeilijk normale relaties kunnen aangaan en ze voortdurend een gevoel kunnen hebben van benadeling en uitsluiting.
De kinderen en jongeren roepen veel weerstand en irritatie op. Bij hun ouders, maar ook op school en in de buurt.

Ouders van dergelijke kinderen hebben het zwaar. Leerkrachten hebben het zwaar. Beïnvloeding is heel moeilijk. Zelfinzicht ontbreekt. Vroegtijdige signalering en een juiste aanpak zijn ontzettend belangrijk. Het toekomstperspectief is namelijk niet best en zeker niet zonder een goede behandeling. Veel van deze kinderen zie je in de volwassenheid problemen ondervinden in hun intieme relaties, in werk en in het financieel en anderszins op orde houden van hun leven. Delinquentie en verslavingsproblematiek komen heel veel in combinatie voor. Niet alleen wordt de samenleving belast door dit ontspoorde gedrag, maar ook voor zichzelf is het leven moeilijk. Vaak komen ze in een sociaal isolement en voelen ze zich moedeloos, vol wrok en woede.

Ontstaan
Bij het ontstaan van gedragsstoornissen bestaat er een wisselwerking tussen risicofactoren bij het kind en risicofactoren in de omgeving. Het ontstaan en in stand houden van de beide gedragsstoornissen bij kinderen en jongeren, is meestal te begrijpen vanuit een samenspel tussen een of meer ongunstige factoren bij het kind of uit zijn omgeving. Een voorbeeld van een risicofactor bij het kind is impulsiviteit; een voorbeeld vanuit de omgeving is mishandeling. Er zijn gelukkig ook beschermende factoren, zoals een goede relatie met (een van de) ouders, hoge intelligentie, goede vrienden, of een school die goede en duidelijke structuur biedt.

Behandeling en extra informatie:
Voor hulp advies en informatie bel, mail of chat met Korrelatie.