Psychotrauma / Schokkende ervaringen

Depressief na mishandeling op straat

Ik ben een paar maanden geleden op straat overvallen. Ik ben beroofd en in elkaar geslagen. Mijn nachtmerries en een gespannen gevoel overdag gaan maar niet weg. Ik heb ook steeds minder zin in dingen te doen en ben zo somber en heel snel geïrriteerd over van alles en nog wat. Ik herken mezelf voor een deel niet meer.


Overvallen worden is een schokkende en soms zelfs traumatische ervaring. Een gevolg kan zijn dat je een posttraumatische stressstoornis ontwikkelt als reactie op zo'n gebeurtenis. Je vertoont verschijnselen daarvan. Als de psychische en lichamelijke klachten namelijk niet overgaan, is enige hulp bij het verwerken van de gebeurtenis wel nodig.

Verwerken van een trauma betekent: inpassen, wennen aan, leren leven met. Een schokkende gebeurtenis moet als het ware van de voorgrond van je gedachten naar de achtergrond verdwijnen, zodat je verder kunt met zijn leven. Tijdens dat verwerkingsproces gaan mensen meestal ook nadenken over zichzelf en de wereld. Ze toetsen als het ware hun wereldbeeld aan de schokkende ervaring, het moet met elkaar in overeenstemming worden gebracht. Daartoe zullen ze veel met de gebeurtenissen bezig zijn. Dat gaat gedeeltelijk automatisch, in de vorm van herinneringen, herbelevingen, dromen en nachtmerries. Mensen kunnen echter zelf ook actief bijdragen aan het verwerkingsproces, door veel over de ervaring te praten.

Het lijkt echter alsof mensen van nature de neiging hebben angst, pijn en verdriet te vermijden, en daarom akelige gebeurtenissen het liefst wegstoppen. Vaak worden slachtoffers daarin gesteund door adviezen vanuit hun omgeving: 'je moet proberen het te vergeten', 'je moet er niet meer aan denken', 'het is toch allemaal goed afgelopen', 'er is nog zo veel moois in het leven.' Het zijn goed bedoelde, maar verkeerde adviezen. Verwerken gebeurt juist door een geleidelijke confrontatie met alles wat er gebeurd is. Uit de weg gaan werkt averechts.

De ervaring leert dat vier op de vijf mensen na een schokkende gebeurtenis het verwerkingsproces na kortere of langere tijd tot een goed einde brengen. De vijfde zoekt professionele hulp. De soort hulp hangt af van de ernst van de klachten. Bij minder zware klachten is de behandeling veelal op de gebeurtenis zelf gericht, met de bedoeling de verwerking op gang te brengen. Dat is doorgaans voldoende: er hoeft niet doorbehandeld te worden tot de verwerking helemaal is afgerond. Behandeling van zwaardere trauma's, bijvoorbeeld langdurig seksueel geweld, is veel ingewikkelder en vraagt veel meer tijd.

Meestal worden verschillende behandelmethoden ingezet, zoals psychotherapie, cognitieve gedragstherapie en hypnose. In sommige gevallen worden medicijnen voorgeschreven, bijvoorbeeld om de angst te verminderen. Er zijn ook therapeuten die gebruikmaken van een vrij nieuwe, meestal succesvolle behandelmethode: EMDR, een afkorting van eye movement desensitization and reprocessing. De methode wordt toegepast bij een eenmalige traumatische gebeurtenis zoals verkrachting, verkeersongeval, roofoverval, enzovoorts, maar ook bij langdurige traumatisering. Het is onduidelijk waarom EMDR werkt, maar de praktijk laat zien dát het werkt. Al na twee of drie bijeenkomsten nemen bij veel mensen de klachten sterk af of verdwijnen helemaal. Kijk eens op www.emdr.nl voor verdere informatie.

Je kan ook altijd terecht bij Bureau Slachtofferhulp voor de eerste gesprekken. Je vindt het bureau bij jou in de buurt via het Politiebureau. Is er meer hulp nodig, dan kunnen zij je verwijzen.
Kijk ook eens op de site www.slachtofferhulp.nl. Je huisarts kan je natuurlijk ook altijd naar een deskundige verwijzen.