Seksualiteit
Voorbehoedmiddelen
Hieronder volgt een overzicht van voorbehoedmiddelen aangevuld met beknopte informatie over de werking ervan.
Niet-hormonale voorbehoedmiddelen
Het condoom
Een latex hoesje dat over een stijve penis wordt geschoven en na het klaarkomen het sperma opvangt in het reservoir van het condoom. Belangrijk is dat de maat van het condoom goed is en dat er een glijmiddel op waterbasis wordt gebruikt. Voordeel van een condoom is dat het niet alleen bescherming biedt tegen zwangerschap, maar ook tegen geslachtziekten.
Het vrouwencomdoom
Een condoom, een doorzichtig rubberen zakje, die in de vagina wordt geplaatst en met de rand over de buitenste schaamlippen valt. Voor anale seks is het vrouwencondoom niet geschikt.
De femcap
Een beschermend siliconenkapje dat in de vagina wordt geplaatst en de weg naar de baarmoeder afsluit. Zo kunnen zaadcellen niet in de eileiders terecht komen. Zaaddodende pasta wordt aangeraden bij gebruik van de Femcap.
Het Pessarium
Een rubberen vlies van 6-10 cm doorsnee met een soepele metalen veer in de rand die de baarmoedermond afsluit. Voor extra garantie (omdat het pessarium niet voor 100 % afsluit) wordt aangeraden het pessarium met zaaddodende pasta in te smeren.
Het koperspiraaltje
Een piepklein plastic apparaatje in een T-vorm omwonden met dun koperdraad en welke door een arts in de baarmoeder wordt geplaatst. Het spiraaltje heeft twee effecten: zaadcellen bewegen langzamer en het innestelen van een bevrucht eicel in de baarmoeder wordt voorkomen.
De Persona
De Persona is een apparaatje die u helpt uw cyclus te kennen. Een vrouw is elke maand maar een aantal dagen vruchtbaar (ongeveer tussen de 5 en 7 dagen) en dus heeft u op de meeste dagen geen voorbehoedmiddel nodig. Met behulp van de Persona volgt u uw persoonlijke hormoonspiegel en weet u of u zonder een voorbehoedmiddel kan vrijen. De Persona bestaat uit een kleine handmonitor en urinestaafjes voor éénmalig gebruik. Door middel van de ochtendurine berekent de Persona uw hormoonspiegel.
De Persona kan niet door alle vrouwen gebruikt worden. De Persona is niet aan te raden aan die vrouwen voor wie een eventuele zwangerschap absoluut onaanvaardbaar zou zijn.
Hormonale Voorbehoedmiddelen
Naast de pil (zIe dossier: de pil) zijn er nog een aantal andere hormonale voorbehoedmiddelen:
Implanon
Implanon is een staafje (met een lengte van 4 cm en een doorsnee van 2 mm) dat vlak onder de huis in de bovenarm wordt geplaatst. Het staafje bevat de stoffen progestageen en etonogestrel en geeft daarvan dagelijks een constante hoeveelheid aan het bloed af. De Implanon is uiterst betrouwbaar. Na drie jaar wordt het staafje vervangen. Vaak wordt het staafje tijdens de menstruatie ingebracht. Plaatsen op een ander moment betekent dat het staafje niet direct beschermt tegen zwangerschap.
Minipil
Vroeger had de minipil een zeer lage dosis aan een progestatieve stof. Daarom moest deze nauwkeurig worden geslikt en werd de pil onbetrouwbaar als er meer dan 2 uur werd afgeweken bij het innemen.
Tegenwoordig bevat de pil progestageen en is daarmee een volwaardige ovulatieremmer. De betrouwbaarheid neemt af als de pil twaalf uur vroeger of later wordt ingenomen dan op het gebruikelijke tijdstip en er wordt geen stopweek ingelast. De minipil is met name geschikt wanneer er borstvoeding gegeven wordt. De pil mag zes weken na de geboorte van een baby worden ingenomen.
Wordt de minipil voor het eerst gebruikt dan slik je op de eerste dag van de menstruatie. Dan nog biedt de pil pas na twee weken bescherming. Gebruik dus de eerste twee weken een condoom.
Mirena
Dit is een hormoon houdend spiraaltje dat in de baarmoeder wordt geplaatst. Het spiraaltje geeft een geringe hoeveelheid hormonen af waardoor een bevrucht eitje zich niet in de baarmoeder kan nestelen. Ook wordt het slijm van de baarmoederhals beïnvloedt. Het slijm wordt taaier en dikker waardoor het voor de zaadcellen moeilijker wordt om de baarmoeder in te zwemmen. Het spiraaltje biedt voordelen voor vrouwen die veel bloedverlies hebben tijdens de menstruatie. De menstruatie wordt namelijk minder hevig. Tijdens de menstruatie geplaatst is de vrouw direct beschermt tegen zwangerschap. Buiten de menstruatie geldt dat de vrouw pas beschermd is na zeven dagen.
Nuvaring
De Nuvaring is een flexibele, kunststof ring die een kleine hoeveelheid hormonen afgeeft van dezelfde werkzame stoffen als van de pil. De ring wordt voor drie weken in de vagina geplaatst. Na de stopweek wordt een nieuwe ring weer voor drie weken geplaatst. Om de kans op tussentijdse bloeding te voorkomen kan men het beste de Nuvaring plaatsen op de eerste dag van de menstruatie. De ring biedt direct vanaf die dag bescherming.
Pleisterpil
De pleisterpil is een flinterdunne klevende anticonceptiepleister die via de huid aan het lichaam oestrogeen en progestageen afgeeft. De pleister vervang je elke week voor een nieuwe. Bij goed gebruik is deze netzo betrouwbaar als de pil en verliest zelfs zijn werkzaamheid niet bij diarree of overgeven. Een stopweek las je in na 3, 4,5 of 6 weken. In de week krijg je een onttrekkingsbloeding.
Start met de pleisterpil plakken binnen 5 dagen na de eerste dag van de menstruatie. Dan is deze direct veilig. Op andere dagen pas na zeven dagen.
Prikpil
Een zeer betrouwbare methode is het gebruik van de prikpil. Dit is een hormooninjectie die om de drie maanden door de huisarts gegeven wordt, meestal in de bilspier. Wordt de prik op de eerste dag na de menstruatie gegeven dan biedt het direct bescherming tegen zwangerschap. Wordt de prik na de vijfde dag van de menstruatie gegeven dan duurt het veertien dagen. Voordeel is dan er op geen enkele manier aan anticonceptie hoeft worden gedacht.
Natuurlijke voorbehoedmiddelen
Naast deze voorbehoedmiddelbestaan nog uiterst onbetrouwbare (natuurlijke) methoden om zwangerschap te voorkomen als bijvoorbeeld de kalendermethode (seks in de onvruchtbare periode), temperatuurmethode en de coïtus interruptus (de terugtrekmethode).
Definitieve voorbehoedmiddelen
Tenslotte bestaat de mogelijkheid van sterilisatie van de man en de vrouw. Deze behoort tot de definitieve operatieve methode.
Belangrijk om te beseffen is dat de natuurlijke methoden, de sterilisatie, hormonale en de niet hormonale voorbehoudmiddel(behalve het condoom, het vrouwencondoom en het beflapje) geen bescherming biedt tegen SOA of HIV.
Meer weten?
Wilt u meer weten? voor hulp advies en informatie bel, mail of chat met Korrelatie.