Mijn vrouw gedraagt zich soms zo extreem
Mijn vrouw kan zo ontzettend wisselend zijn in haar gevoelens en in wat ze doet. Dan weer is ze een tijdje oké en rustig, dan weer is ze weken heel somber en sluit zich af. Na een dergelijk sombere periode weet ik dat ze vervolgens weer helemaal uit haar dak gaat. Ze heeft dan grootse plannen, gaat veel uit (ook zonder mij) en is ze niet te stoppen. Ik kan er niet meer tegen.
Het zou kunnen zijn dat je vrouw een stemmingsstoornis heeft. Het patroon dat je beschrijft doet denken aan manische depressiviteit of ook wel een ‘bipolaire stoornis’ genoemd. Alleen een deskundige, meestal een psychiater, kan beoordelen wat er aan de hand is en een officiële diagnose stellen. De diagnose bepaalt wat er nodig is aan hulp en eventueel aan medicatie. Het is voor haar én voor jullie relatie belangrijk dat ze een afspraak met de huisarts maakt. De huisarts kan haar verwijzen naar een deskundige.
Als zij weigert naar de huisarts te gaan, ga dan alleen en bespreek dat het voor jou thuis niet meer te doen is. Vraag advies en overleg met de huisarts of jij in dat geval niet wat hulp kunt gebruiken in hoe je verder wilt gaan.
Hieronder vind je algemene informatie over manische depressiviteit met dus die kanttekening dat het de vraag is of hiervan sprake is. Het is natuurlijk belangrijk om zorgvuldig te bepalen waarvan sprake is.
Wie depressief is, ziet hij alles zwart; wie manisch depressief is, ziet alles afwisselend zwart en wit. In depressieve periodes wil en kan men niets; in manische periodes, wil en kan men alles. Dit wordt een bipolaire stemmingsstoornis genoemd: de stemming gaat van het ene uiterste naar het andere. Het is 'himmelhoch jauchend, zum Tode betrübt'. Het is uiterst moeilijk om met zulke heftige schommelingen te leven, voor de betrokkenen zelf en voor de mensen om hen heen.
Net als een depressie, kun je een manie zien als een normale stemming die uit de hand is gelopen. Iedereen voelt zich wel eens extra opgewekt en blij, een tikkeltje overmoedig, optimistisch gestemd. Een manie wordt het als iemand de realiteit uit het oog verliest. Doorgaans bouwt een manische stemming zich op: eerst lijkt het misschien nog wel grappig, maar geleidelijk wordt het steeds grimmiger. Manische mensen zijn overactief, onvermoeibaar, hebben werkelijk het gevoel de hele wereld aan te kunnen, zien geen gevaren of problemen. Ze springen 's ochtends vroeg hun bed uit en draven de hele dag door. Hun agenda staat vaak vol met afspraken en ze zijn zelden thuis. Naarmate het realiteitsbesef verder zoek raakt, kunnen mensen gekkere dingen gaan doen, bijvoorbeeld grote bedragen geld uitgeven of zich in zakelijke avonturen storten. Ze denken druk en praten druk, en gebruiken vaak andere taal dan anders, bijvoorbeeld stoer of hoogdravend. Vaak zijn ze ook heel lacherig, en kunnen dingen die een ander belangrijk vindt met het grootste gemak wegwuiven. Mensen leven op de toppen van hun zenuwen en zijn dan ook prikkelbaar en gejaagd. Ze slapen weinig, kunnen zich niet meer goed concentreren en worden steeds verwarder. Meestal zijn ze wantrouwig (soms zelfs uitgesproken vijandig) ten opzichte van mensen in hun omgeving, die er immers niets van begrijpen. Ze voelen zich juist geweldig en doen geweldige dingen, dus waarom doen anderen dan alsof er iets mis is?
Bij mensen die manisch-depressief zijn wisselen manie en depressie elkaar af, in een terugkerende cyclus. Bij sommige mensen gebeurt dat ieder jaar wel één keer, of zelfs nog vaker; bij anderen komt het minder vaak voor, bijvoorbeeld één keer per vijf jaar. Op het moment dat iemand echt manisch of depressief is leeft hij of zij allesbehalve normaal, maar tussendoor is er eigenlijk niets bijzonders aan de hand.
Bij manisch-depressieve mensen is er duidelijk sprake van een genetisch bepaalde stemmingsstoornis, die dus via erfelijkheid wordt doorgegeven en als het ware in het lichaam zit ingebouwd. Manische depressiviteit manifesteert zich vaak voor het eerst tussen het 25ste en 35ste levensjaar, maar vroeger of later kan ook. Net als een depressie drijft een manie meestal vanzelf weer voorbij. Dat gaat, zoals alles aan een manie, wel wat sneller: een depressie duurt gemiddeld zes maanden, een manie gemiddeld twee maanden. Meestal nemen de manies en depressies een kwart van de tijd in beslag, de rest van de tijd functioneert iemand normaal. Omdat manische depressiviteit tot grote problemen leidt, komen de meeste mensen in de hulpverlening terecht. In een manische periode zullen mensen daar zelf niet achter staan en in een depressieve periode kan het ze niets schelen. In hun evenwichtige tijd ziet men meestal wel dat men een probleem heeft. Ook voor de naasten is manische depressiviteit zo belastend dat mensen meestal sterk aandringen op hulp. Hoe eerder mensen in behandeling gaan, hoe beter het is.
Anders dan depressiviteit is manische depressiviteit niet echt te genezen. De meeste mensen die het hebben, houden het. Wel is het mogelijk de stemmingen in banen te leiden, zodat iemand er minder last van heeft. Medicatie en begeleiding helpen je zo goed mogelijk te functioneren.
