Samengestelde gezinnen/stiefgezinnen
Een nieuw gezin
In een stiefgezin, ofwel (nieuw) samengesteld gezin, heeft ten minste één van de partners kinderen uit een vorige relatie. Het nieuwe gezin wordt meestal gevormd na echtscheiding of overlijden van een vorige partner; de moeder of vader gaat samenleven met een nieuwe vriend of vriendin en zijn of haar kinderen. Dat kan zeker in de beginfase problemen geven. Je kunt het vergelijken met twee fuserende bedrijven; elk bedrijf ontwikkelde zijn eigen cultuur, met eigen regels, gebruiken en communicatie. Deze culturen moeten nu worden samengesmeed tot één nieuwe en dat vraagt tijd, energie en vooral aanpassing. Een stiefgezin begint niet als een eenheid, maar moet dat in de loop van de tijd proberen te worden. Dat kan jaren duren.
Niet altijd even gemakkelijk
Het samenleven in een stiefgezin is ingewikkelder dan in een gewoon gezin. In deze nieuwe situatie, waarmee niemand ervaring heeft, moet iedereen aan elkaar wennen; de nieuwe partners aan elkaar en aan de stiefkinderen. De kinderen aan de nieuwe ouder, stiefbroers en stiefzussen. De vanzelfsprekende familieband die bestaat met eigen kinderen, ontstaat niet automatisch met de kinderen van een nieuwe partner. Vooral in de beginfase zijn er nogal wat moeilijkheden waar gezinsleden tegenaan kunnen lopen:
- Het kind vermijdt contact met de stiefouder. Uit loyaliteit met de afwezige of overleden ouder of uit angst om ook deze nieuwe vader of moeder weer kwijt te raken.
- Het klikt niet tussen de kinderen van beide partners onderling. Jaloezie, angst en het gevoel met elkaar te moeten concurreren kunnen hiervan de oorzaak zijn. Er ontstaan irritaties en conflicten en dat gaat ten koste van de - juist zo broodnodige – open communicatie.
- Door de vanzelfsprekende, hechte band van de ouder met de eigen kinderen voelt de stiefouder zich buitengesloten. Dat maakt onzeker en kan tot wrijving tussen de partners leiden.
- Kinderen kunnen bang zijn aandacht en liefde van de biologische ouder te verliezen als zij geconfronteerd worden met de nieuwe liefde van hun vader of moeder.
- Als de nieuwe partners verschillende opvattingen over opvoeding en gezag blijken te hebben en hierover niet tot overeenstemming komen, kan dit leiden tot conflicten in het gezin.
Samenwerken, samenleven
Het allerbelangrijkste in het proces van nieuwe gezinsvorming lijkt wel de onderlinge communicatie. Als alle gezinsleden ruimte krijgen en ervaren om open met elkaar te praten - ook over moeilijke dingen - is de kans op een positieve ontwikkeling groter.
In een stiefgezin moet ook ruimte zijn voor onderhandeling met elkaar, de bereidheid elkaar tegemoet te komen en samen naar oplossingen te zoeken.
Praat als ‘nieuw ouderpaar’ met elkaar over de opvoeding van de kinderen en over de invulling van je rol als ouder en stiefouder. Te snel vaderen of moederen kan bijvoorbeeld averechts werken op het krijgen van een goede band met je stiefkind.
Als dit na een aantal jaren lukt, zijn alle gezinsleden een levenservaring rijker: zij hebben geleerd om met elkaar de schouders onder een moeilijke situatie te zetten. Met een positief resultaat!
Maar helaas gaat het lang niet altijd goed: ruim de helft van nieuw samengestelde gezinnen gaat na twee jaar weer uitelkaar (CBS).
Het kan nuttig zijn om ervaringen te delen en tips uit te wisselen met andere stiefgezinnen. In je directe omgeving of bijvoorbeeld op internet. Er is ook de mogelijkheid om deel te nemen aan regionale gespreksgroepen; je kunt dan aan de hand van verschillende thema’s onder begeleiding ervaringen met elkaar uitwisselen.
Voor hulp, advies en informatie:
Bel, mail of chat met Korrelatie.
