Eenzaamheid
Wat is eenzaamheid?
Iedereen voelt zich weleens eenzaam of verlaten. Het is allesbehalve een prettig gevoel: verdrietig, leeg en soms angstig. Als dat gevoel (te) lang voortduurt en iemand niet in staat is er iets aan te doen ligt het gevaar van vereenzaming op de loer. Eenzaamheid is een persoonlijke beleving; iemand met weinig contacten hoeft zich niet eenzaam te voelen. Daar tegenover kan iemand met veel (schijnbaar) goede contacten zich toch eenzaam voelen.
Iemand is eenzaam als hij het gemis aan relaties of contacten als negatief ervaart. Bij eenzaamheid spelen verschillende factoren een rol: (de kwaliteit van) het sociale netwerk, de gezondheid en het inkomen.
De oorzaken van eenzaamheid
Veel mensen denken dat alleen ouderen eenzaam zijn. Dat is niet zo. Ouderen zijn weliswaar kwetsbaarder maar eenzaamheid komt op alle leeftijden voor. De oorzaken kunnen in een persoon zelf liggen, maar ook in zijn omstandigheden:
- Het eigen karakter kan een rol spelen. Het oplossen van eenzaamheid vraagt een actieve en positieve houding, sociale vaardigheden. Door het al dan niet tijdelijk ontbreken daarvan kunnen problemen ontstaan.
- Verlies door overlijden of scheiding van een partner of andere geliefden kan een groot gevoel van leegte geven.
- Ook het verliezen van minder diepgaande contacten kan een aanleiding zijn voor eenzaamheid. Bijvoorbeeld wannneer vertrouwde omstandigheden veranderen: verhuizen, van werkkring veranderen of ontslag, het (moeten) verlaten van een dierbare club.
- Situaties die je isoleren van de buitenwereld kunnen eenzaamheid in de hand werken: een langdurig ziekbed, een chronische ziekte, een handicap, verblijf in een ziekenhuis, verpleeghuis of in een gevangenis.
- Mensen die tegen hun zin alleen wonen, kunnen zich eenzaam voelen.
- Een te laag inkomen belemmert het ondernemen van sociale activiteiten.
- Eenzaamheid lijkt deels een probleem van deze tijd te zijn. Onze samenlevingsverbanden veranderen en daarmee onze verwachtingen. We leven minder in een kant en klaar netwerk van familie en gezin, dorp en buurt, en moeten meer zelf onze contacten opzoeken. Tegelijkertijd verwachten we waarschijnlijk meer van onze contacten: we hebben behoefte om dingen te bespreken, zoeken begrip en stimulans. Die combinatie van minder vanzelfsprekende contacten en meer wensen kan leiden tot een gevoel van gemis.
De eenzaamheid te lijf
Niemand praat graag over het onderwerp eenzaamheid. Of geeft gemakkelijk toe eenzaam te zijn. Het lijkt een beetje een taboeonderwerp. Toch is het belangrijk dit wel te doen. Dat maakt het omgaan met eenzaamheid - dat nu eenmaal ook bij het leven hoort - gemakkelijker. En het verkleint het risico op het krijgen van lichamelijke of geestelijke klachten. Steun van de omgeving kan helpen, maar uiteindelijk zal je toch zelf de eenzaamheid moeten proberen te doorbreken. Soms kan het helpen je verwachtingen bij te stellen en de bestaande contacten wat meer aan te halen of te waarderen. Of te zorgen meer met anderen in contact te komen door bijvoorbeeld lid te worden van een club of vrijwilligerswerk te zoeken. Een bondgenoot kan ook helpen: samen sta je sterker en je kunt elkaar stimuleren. Er zijn ook cursussen en chatmogelijkheden op internet.
Langdurige eenzaamheid kan ziekmakend zijn. Hulp van een huisarts, therapeut of maatschappelijk werk is dan geboden.
Voor hulp, advies en informatie:
Bel, mail of chat met Korrelatie.
