Paranoïde, schizoïde en schizotypische persoonlijkheidsstoornis
Typering
Iemand met een van deze drie persoonlijkheidsstoornissen heeft vooral problemen op het cognitieve vlak. Het denken wijkt af van dat van andere mensen. Iemand met een paranoïde, een schizoïde of een schizotypische persoonlijkheidsstoornis heeft moeite met sociale contacten. Emoties en gevoelens zijn extreem, ontbreken of passen vaak niet bij de situatie in kwestie. Het gevolg van deze stoornissen is dat men zich vaak terugtrekt uit het maatschappelijke leven en geïsoleerd raakt.
Kenmerken
De belangrijkste karakteristiek van iemand met een paranoïde persoonlijkheidsstoornis is de neiging andermans gedrag te interpreteren als opzettelijk vernederend of bedreigend. Er is steeds de verwachting uitgebuit of benadeeld te worden, de loyaliteit en betrouwbaarheid van vrienden en kennissen wordt steeds in twijfel getrokken, er is sprake van rancuneus en wantrouwig gedrag. Door dit gedrag leeft iemand met deze persoonlijkheidsstoornis vaak eenzaam of teruggetrokken. Dit type stoornis komt weinig voor.
Iemand met een schizoïde persoonlijkheidsstoornis vertoont een gedrag van onverschilligheid in sociale relaties en een beperkte variatie in emotionele ervaringen en uitdrukkingswijzen. Hij verlangt niet naar en geniet niet van intieme relaties. Iemand met een schizoïde persoonlijkheidsstoornis is in het algemeen een eenling die niet verlangt naar of geniet van intieme relaties, gevoelens slecht uit en kil en gevoelloos overkomt. De kenmerken van iemand met deze persoonlijkheidsstoornis lijken op de kenmerken van chronische schizofrenie in de betere perioden.
Iemand met een schizotypische persoonlijkheidsstoornis kent een patroon van eigenaardigheden in gedachten, uiterlijk en gedrag. Opvallend aanwezige kenmerken zijn bijgelovigheid, magisch denken, een zesde zintuig en helderziendheid. In de taal en spraak valt op dat men zich vaak onsamenhangend uitdrukt en veel losse gedachten uit. Men praat in zichzelf, heeft merkwaardige gelaatsuitdrukkingen en veel eigen maniertjes. Ook is er sprake van tekortkomingen in persoonlijke relaties. De schizotypische persoonlijkheidsstoornis lijkt door de wonderlijke ideeën op schizofrenie, maar dan zonder wanen en hallucinaties. Mensen met een schitzotypische persoonlijkheidsstoornis zoeken in veel gevallen zelf hulp bij een behandelaar of therapeut. Iemand met een paranoïde en schizoïde persoonlijkheidsstoornis doet dat in het algemeen niet.
Ontstaan
Behalve dat het waarschijnlijk een combinatie is van biologische, sociale en psychologische oorzaken, is er over de specifieke oorzaken van deze persoonlijkheidsstoornissen nog weinig bekend. De betreffende persoonlijkheidsstoornissen treden aan het licht op jonge leeftijd. Psychische factoren die een rol kunnen spelen, zijn een vrij grote emotionaliteit en instabiliteit. Biologische of lichamelijke factoren, zoals een ontregeling van chemische processen in de hersenen of afwijkingen in de hersenschors, kunnen eveneens van invloed zijn.
Sociale factoren zijn bijvoorbeeld: trauma's in de vroege jeugd; verlating door een ouder; lichamelijk en seksueel geweld en affectieve verwaarlozing.
Een combinatie van de genoemde factoren zou in bepaalde gevallen kunnen leiden tot een ontwikkelingsstoornis van de persoonlijkheid. Bij het ontstaan van de schizotypische persoonlijkheidsstoornis lijkt een genetische component aanwezig te zijn.
Behandeling en extra informatie:
Voor hulp advies en informatie bel, mail of chat met Korrelatie.
