Ontwikkelingsstoornissen
Typering
Kinderen zijn nooit gelijk aan elkaar en maken niet exact dezelfde ontwikkeling door. Op allerlei gebied kan de ontwikkeling van een kind anders zijn bijvoorbeeld in de manier van spelen, de wijze van contact hebben met anderen, het leren, het bewegen en de zelfredzaamheid.
Toch is in iedere ontwikkeling van een kind een grote lijn te ontdekken. Er is een gemiddelde tempo, een bepaalde volgorde en kenmerkende aspecten wat betreft het aanleren van vaardigheden.
Als een kind heel duidelijk afwijkt van die lijn en zijn gedrag problemen oplevert dan kan dat betekenen dat het kind een ontwikkelingstoornis heeft. Het kind ontwikkelt zich niet goed. De problemen variëren van een tekortkomingen in een bepaalde vaardigheid tot aan een geestelijke ontwikkelingsachterstand. Aandoeningen die zoal onder de term ‘ontwikkelingsstoornis’ vallen zijn:
- geestelijke ontwikkelingsachterstand (de verstandelijke handicaps)
- leerproblemen (reken- en taalstoornissen)
- stoornissen in de spraak
- autismestoornissen
- zintuiglijke stoornissen (zoals slecht zien of horen)
Soms heeft een kind geen ontwikkelingsstoornis maar een ontwikkelingsachterstand. In dat geval wordt het kind door sociale of psychische factoren geremd in de normale ontwikkeling. Negatieve invloeden spelen een rol zoals: relatieproblemen van de ouders, verslaving bij één van de ouders of beide ouders, pesten en slechte financiële omstandigheden.
In tegenstelling tot ontwikkelingsproblemen spelen bij het ontstaan van ontwikkelingstoornissen sociale of psychische factoren geen rol, maar ontstaat de stoornis vanuit het kind zelf.
Kenmerken
Afgezien bij een ontwikkelingsstoornis in de meeste gevallen onweerlegbaar duidelijk is dat het kind niet volgens de algemene norm ontwikkelt, blijft het moeilijk te bepalen wat een ‘normale’ en wat een ‘verstoorde’ ontwikkeling is.
De verschillende stoornissen komen vaak ook op verschillende leeftijden aan het licht. Er zijn kinderen bij wie direct opvalt dat er iets aan de hand is. Maar het kan ook jaren duren voordat ouders tot deze conclusie komen.
We kennen een aantal ontwikkelingsstoornissen, stoornissen die zijn aangeboren of bij de geboorte zijn ontstaan en een gewenste ontwikkeling in de weg kunnen staan. En er zijn stoornissen die later ontstaan doordat een kind om een bepaalde reden (vaak een lichamelijke oorzaak) geen kans krijgt zich goed te ontwikkeling.
Welke stoornissen kennen we zoal?
- ADD (Attention deficit of aandachtstekort-stoornis) = Een aangeboren aandoening welke veroorzaakt wordt door een afwijking in de werking van de neutransmitters in de hersenen. Het gevolg is een verminderde activiteit in bepaalde gebieden van de hersenen. De aandoening uit zich door aandachtsproblemen en concentratieproblemen. ADD valt onder ADHD. Het verschil is dat bij ADD geen hyperactief gedrag wordt getoond.
- ADHD (Attention deficit hyperactivity disorder of aandachtstekort-stoornis met hyperactiviteit) = Een aandoening waarbij iemand (kind of volwassene) grote moeite heeft zich te concentreren op de bezigheden, beweeglijk en impulsief is.
- Autisme Spectrum Stoornis = Autisme gerelateerde ontwikkelingstoornis waaronder vijf categorieën: klassiek autisme, Asperger syndroom, Rett syndroom, PDD-NOS en syndroom van Heller (desintegratiestoornis van de kinderleeftijd). Wanneer er sprake is van autisme zijn er problemen in de sociale interactie, de communicatie en de informatieverwerking.
- Dyspraxie = Een stoornis in het correct verwerken van informatie, wat leidt tot moeilijkheden bij de motoriek en motorische vaardigheden. De moeilijkheden zit hem in acties die aangeleerd worden door oefeningen en uiteindelijk als een bekende handeling geprogrammeerd zullen zijn in de hersenen.
- Dyslexie = Deze ‘stoornis’ wordt in de volksmond ook wel ‘woordblindheid’ genoemd. Het is een verzamelnaam voor een aantal aandoeningen van neurologische aard die gepaard gaan met problemen bij lezen of schrijven van taal.
- Leerstoornissen = Stoornissen die ontstaan door een onevenwichtige ontwikkeling van de hersenfuncties. Iemand heeft moeite met interpreteren van informatie of kan de gegevens niet goed verwerken (doordat verschillende delen in de hersenen geen goede verbinding met elkaar hebben). Problemen kunnen te maken hebben met: luisteren, spreken, lezen, schrijven, rekenen, coördinatievermogen, motoriek, zelfbeheersing of concentratie.
- ODD (de afkorting van oppositional defiant disorder) = oppositioneel-opstandige gedragsstoornis. Dit zijn kinderen die extreem tegendraads, vijandige en agressief zijn en regels aan hun laars lappen. Ze hebben weinig geduld, zijn snel kwaad en gauw beledigd, en geven vaak anderen en omstandigheden de schuld van de gevolgen van hun gedrag. De stoornis gaat vaak gepaard met: leer- en taalproblemen, depressiviteit en ADHD.
- Verstandelijke beperking / achterstand of een duidelijk motorische of zintuiglijke lichamelijke afwijking. Dergelijke handicaps zijn meestal aangeboren of bij de geboorte ontstaan door zuurstofgebrek. Samenvattend kan je spreken van een onvolledige ontwikkeling, een (lichte) hersenbeschadiging of van een genetische afwijking.
Ontstaan
De meeste van deze stoornissen zit in het kind zelf en hebben geen verband met ouder-kind-relatie of opvoedingsstijl, maar met de informatieverwerking van de hersenen, hersenfunctiestoornissen of anatomische hersenafwijkingen. Ze ontstaan door erfelijke aanleg (bijvoorbeeld een erfelijke stoornis in de ontwikkeling van de centrale zenuwstelsel), problemen bij de geboorte (bijvoorbeeld door zuursof tekort) of externe factoren cq ontwikkelingsproblemen na de geboorte (voedsel te kort in de eerste levensjaren, ongeluk, bestraling, niet evenredige ontwikkeling van de linker- en rechter hersenhelft).
Mogelijk kunnen problemen in de ouder-kind-relatie bepaalde stoornissen verergeren.
Behandeling en extra informatie
Afhankelijk van de stoornis en de ernst is er verschillende vormen van hulp mogelijk. Het is wel belangrijk dat ouders er op tijd bij zijn, want hoe eerder er hulp geboden wordt hoe beter.
Voor hulp advies en informatie bel, mail of chat met Korrelatie.
