Burnout
Typering
Burnout is een toestand van emotionele en lichamelijke uitputting als gevolg van langdurige overbelasting (stress).
Kenmerken
Ieder mens kent wel periodes van stress. De spanning in ons lijf stelt ons in staat om adequaat op uitdagingen uit de omgeving te reageren. Door stress kunnen mensen extra alert reageren en geconcentreerd werken aan een moeilijke klus of een tentamen. Nadat de klus is geklaard vloeit de spanning vanzelf weg. Deze stress is niet ongezond, dit is normale stress die bij het leven hoort en bij iedereen voorkomt.
Stress is gezond zolang de eisen die aan iemand worden gesteld niet hoger zijn dan wat die persoon aankan. De draaglast (de belasting) en de draagkracht (de belastbaarheid) zijn dan met elkaar in evenwicht. De problemen ontstaan wanneer de draaglast groter wordt dan de draagkracht. Dan is er sprake van overbelasting. Wanneer de overbelasting lange tijd aanhoudt zal dit leiden tot uitputting. Bij een burnout is er sprake van langdurig teveel stress, waardoor het lijf letterlijk opgebrand raakt. Mensen met burnout zijn zo uitgeblust dat rust niet genoeg is om weer te herstellen.
Burnout lijkt op overspannenheid, maar burnout is ernstiger. Burnout ontstaat door een opeenstapeling van stressoren en frustraties over een lange termijn, meestal over jaren. Overspannenheid heeft veelal te maken met een duidelijke (tijdelijke) situatie, zoals de reorganisatie van een bedrijf.
De kenmerken van een burnout:
1. Emotionele uitputting: Het belangrijkste kenmerk van burnout is het verlies van energie en het gevoel dat de emotionele reserves zijn uitgeput. Men voelt zich futloos, raakt snel van slag en zaken kosten veel meer energie dan voorheen.
2. Afnemende interesse in de omgeving: Een tweede kenmerk van burnout is het ontwikkelen van een negatieve en cynische houding ten opzichte van anderen en/of het werk.
3. Gevoelens van afnemende competentie: Het derde kenmerk is de neiging om zichzelf negatief te beoordelen. Men heeft het gevoel minder goed te presteren en minder succesvol te zijn. Dit gaat weer gepaard met een negatieve zelfwaardering. Men komt als het ware in een negatieve vicieuze cirkel terecht.
Ontstaan
Een burnout groeit geleidelijk, maar men merkt de voortekenen vaak niet op. Mensen merken pas dat ze uitgeput zijn op het moment dat ze 'opeens' niks meer kunnen. Vroegtijdige waarschuwingssignalen zijn onder andere concentratieproblemen, vergeetachtigheid, besluiteloosheid, meer fouten maken, emotionaliliteit, lusteloosheid, cynisme, toenemende onzekerheid, slaapproblemen, seksuele problemen, gedragsveranderingen, een verslechterde lichamelijke conditie of vermeerdering van het aantal werkuren.
Burnout ontstaat als gevolg van een combinatie van kenmerken van een persoon en de eisen die uit de omgeving (werk, privé-situatie) aan een persoon worden gesteld. De oorzaken van een burnout zijn op te delen in drie categorieën:
1. Het werk: Uit onderzoek is gebleken dat burnout vooral voorkomt bij mensen die in sociale beroepen werkzaam zijn, zoals in de gezondheidszorg of in het onderwijs. Dit werk vereist immers directief en intensief contact met mensen in soms emotioneel beladen omstandigheden. Ook hoge werkdruk, rolconflicten en rolonduidelijkheid binnen het werk spelen een rol bij het ontwikkelen van burnout.
2. Persoonlijke kenmerken: Sommige mensen zijn meer stressgevoelig dan anderen door hun persoonlijkheid. Perfectionistische mensen die hoge eisen aan zichzelf stellen ontwikkelen eerder een burnout.
3. Sociale steun/ waardering: Mensen die weinig sociale steun ervaren zijn gevoeliger voor het ontwikkelen van een burnout. Positieve feedback van mensen uit de omgeving, zoals van collega’s en de direct leidinggevende is van essentieel belang om stress te voorkomen.
Behandeling en extra informatie
Voor hulp advies en informatie bel, mail of chat met Korrelatie.
