Zelfreflectie

Wat is reflecteren

Reflecteren is het onderzoeken van gedachten en gevoelens, gedrag en de gevolgen daarvan. Je houdt jezelf als het ware een spiegel voor. Door te reflecteren wordt u zich bewust van zaken die voor u en de relatie van belang zijn. U kunt daarbij geconfronteerd worden met pijnpunten, valkuilen of gevoeligheden van uzelf. Dat is niet altijd even makkelijk, maar het kan u helpen bij eventuele problemen tussen u en uw partner. Met reflecteren vergroot u het inzicht in uzelf waardoor u uw eigen gedrag – indien nodig – kunt bijsturen of verbeteren.

Voorbeelden van reflectievragen zijn:

  • Als u gevoelens met uw partner deelt, in hoeverre durft u zich dan kwetsbaar op te stellen?
  • Welk effect hebben ruzies met uw partner op uw seksuele relatie?
  • In welke mate accepteert u uw partner zoals hij of zij is?
  • Hoeveel hebben u en uw partner voor elkaar over?
  • Welk effect hebben de verschillen tussen u en uw partner op uw relatie?
  • Reflecteren moet je leren. Als je het vaker doet, krijg je er handigheid in. In het menu links staan tips die u hierbij kunnen helpen. Maak bij elke reflectievraag gebruik van deze aanwijzingen.

  • Durf te reflecteren
    Reflecteren begint met de bereidheid naar uzelf te kijken, uzelf als het ware een spiegel voor te houden. Binnen een relatie zijn partners gauw geneigd naar de ander te wijzen als er problemen zijn. Als u dit los kunt laten is de weg vrij voor reflectie. Probeer open te staan voor nieuwe inzichten en veranderingen.
  • Ga uit van concrete situaties
    Aan de hand van een concrete situatie, bijvoorbeeld een emotionele gebeurtenis, kunt u nagaan hoe u reageerde en hoe u zich daarbij voelde. Hoe kwam het dat u zo boos werd? Was dat achteraf terecht? Door bij zulke vragen stil te staan reageert u in een volgende, vergelijkbare situatie misschien anders.
  • Oordeel niet te snel
    Het is gauw gedacht of gezegd: ‘Dat heb ik helemaal fout gedaan!’ Stel zulke waardeoordelen over uzelf uit. Dat geeft ruimte om na te denken over wat er precies gebeurde, wat uw rol was en de rol van uw partner of anderen. U kunt hierdoor tot een ander inzicht komen en leren over uw handelen.
  • Reflecteer regelmatig
    Reflecteren moet je leren. Het is vooral een kwestie van doen. Neem regelmatig tijd voor uzelf om stil te staan bij gebeurtenissen en persoonlijke ervaringen. Dat kan altijd en overal, maar iedere week op een vast moment kan handig zijn.
  • Reflecteer systematisch
    Probeer systematisch te reflecteren. U kunt uw gedachten ook op papier zetten. Dat helpt om uw gedachten te ordenen. Maak bijvoorbeeld vragenlijstjes en loop deze af. Bedenk bij elke vraag: wat brengt dit voor gevoel en gedachten bij mij teweeg? Welke oude pijn herken ik? Wat is mijn rol? Kan ik dingen anders doen?
  • Sta ook stil bij succes
    Het werkt motiverend als u behalve op probleemsituaties ook terugkijkt op (behaalde) successen. Dat geeft een goed gevoel en het heeft een positief effect op uw relatie.
  • Stel uzelf open vragen
    Vragen die beginnen met ‘wat’, ‘waar’, wanneer’, ‘waarom’ en ‘hoe’ geven ruimte tot onderzoek en zetten aan tot nadenken. Stel uzelf deze vragen om erachter te komen waarom u bijvoorbeeld bepaalde dingen wel of niet doet, wat u stimuleert of juist afremt. Hoe kwam het dat u zich op dat moment zo ongelukkig voelde? Waarom heeft u dit niet tegen uw partner gezegd?
  • Vraag om reactie van anderen
    Vraag uw partner of belangrijke mensen in uw omgeving om feedback. Vraag hen om te reageren op wat u doet of zegt en op de wijze waarop u dat doet. Dit kan inzicht geven in het effect van uw gedrag op anderen. Met deze informatie kunt u mogelijk leren anders naar uzelf te kijken en uw gedrag eventueel bijstellen of veranderen. Het biedt u de kans het beste uit uzelf te halen.