Waan en andere psychotische voorstellingen

Een waan is een gedachte die niet klopt met de realiteit. Iemand met een waan is niet van deze gedachte af te brengen, ook niet via logisch redeneren. Een waan is vaak een symptoom van een psychose of van schizofrenie. Als een waan langer dan drie maanden bestaat, is er sprake van een waanstoornis. Een waan die kort duurt heet ook wel een acute psychose.

Kenmerken van waan

Iemand met een waan ervaart dezelfde gebeurtenissen als anderen, maar verbindt hier conclusies aan die niet erg realistisch zijn. Een bekend voorbeeld van een waan is ervan overtuigd zijn dat er een groot complot bestaat waarin allerlei mensen het op je gemunt hebben. Een waan is iets anders dan een hallucinatie, waarbij iemand dingen ziet, hoort of voelt die er niet zijn.

Soorten wanen

Er bestaan niet-bizarre wanen en bizarre wanen:

  • Niet-bizarre wanen
    De denkbeelden kloppen weliswaar niet met de werkelijkheid, maar de ingebeelde situatie zou zich wel kunnen voordoen. Iemand kan bijvoorbeeld het waanidee hebben door de politie geschaduwd te worden.
  • Bizarre wanen
    De waanideeën staan te ver van de realiteit af. Bijvoorbeeld als iemand denkt dat de overheid een implantaat in zijn hoofd heeft geplaatst, waarmee zijn gedachten worden afgeluisterd.

Veelvoorkomende wanen:

  • Grootheidswaan
    Het idee geweldig belangrijk en machtig te zijn.
  • Schuld- of zondewaan
    Het idee gestraft te worden, bijvoorbeeld voor zonden of wangedrag.
  • Vervolgingswaan
    Het idee gestalkt, bedrogen of achtervolgd te worden.
  • Referentiewaan
    Het idee dat iedereen het steeds over u heeft, zelfs op de radio en televisie.
  • Somatische waan
    Ervan overtuigd zijn dat er iets mis is met uw lichaam.
  • Infideliteitswaan
    Het volhardende idee dat uw partner ontrouw is. Dit waanbeeld komt voort uit extreme jaloezie.
  • Controlewaan
    Het idee dat anderen uw gedachten ontnemen, vreemde gedachten in uw hoofd stoppen, of dat uw gedachten door iedereen te lezen zijn.

Hulp bij wanen

Als u zelf een waan heeft (gehad) kan dat zeer beangstigend zijn. Daar wilt u misschien over praten. Of misschien wilt u praten over iemand met wanen in uw directe omgeving. Neem gerust contact op met Korrelatie. Wij bieden u hulp en advies, toegespitst op uw persoonlijke situatie. U kunt bellen, mailen of chatten.